પ્રકાશસંશ્લેષણના અભ્યાસમાં કોર્નેલિયસ વાન નીલનું યોગદાન શું હતું?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $\Rightarrow$ પ્રકાશસંશ્લેષણને સમજવા માટેનું એક સીમાચિહ્નરૂપ યોગદાન સૂક્ષ્મજીવવિજ્ઞાની કોર્નેલિયસ વાન નીલ ($1897$-$1985$) દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું,જેમનો અભ્યાસ જાંબલી અને લીલા બેક્ટેરિયા પર આધારિત હતો.
$\Rightarrow$ તેમણે દર્શાવ્યું હતું કે પ્રકાશસંશ્લેષણ એ આવશ્યકપણે પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયા છે,જેમાં યોગ્ય ઓક્સિડેશન પામતા સંયોજનમાંથી હાઇડ્રોજન કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું કાર્બોહાઇડ્રેટ્સમાં રિડક્શન કરે છે.
$\Rightarrow$ સામાન્ય સમીકરણ: $2H_{2}A + CO_{2} \xrightarrow{\text{light}} 2A + CH_{2}O + H_{2}O$.
$\Rightarrow$ લીલી વનસ્પતિઓમાં $H_{2}O$ એ હાઇડ્રોજન દાતા છે અને તેનું ઓક્સિડેશન થઈને $O_{2}$ મુક્ત થાય છે.
$\Rightarrow$ કેટલાક સજીવો પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન $O_{2}$ મુક્ત કરતા નથી. જાંબલી અને લીલા સલ્ફર બેક્ટેરિયા માટે $H_{2}S$ એ હાઇડ્રોજન દાતા તરીકે કાર્ય કરે છે.
$\Rightarrow$ આ બેક્ટેરિયામાં 'ઓક્સિડેશન' નીપજ સલ્ફર અથવા સલ્ફેટ હોય છે,જે સજીવ પર આધાર રાખે છે,$O_{2}$ નહીં.
$\Rightarrow$ નિષ્કર્ષ: તેમણે અનુમાન લગાવ્યું કે લીલી વનસ્પતિ દ્વારા મુક્ત થતો $O_{2}$ એ $H_{2}O$ માંથી આવે છે,કાર્બન ડાયોક્સાઇડમાંથી નહીં. આ પછીથી રેડિયોઆઈસોટોપિક તકનીકોનો ઉપયોગ કરીને સાબિત કરવામાં આવ્યું હતું.
$\Rightarrow$ પ્રકાશસંશ્લેષણની સમગ્ર પ્રક્રિયાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતું સાચું સમીકરણ છે: $6CO_{2} + 12H_{2}O \xrightarrow{\text{Light}} C_{6}H_{12}O_{6} + 6H_{2}O + 6O_{2}$.
$\Rightarrow$ અહીં,$C_{6}H_{12}O_{6}$ ગ્લુકોઝ દર્શાવે છે. મુક્ત થતો $O_{2}$ પાણીમાંથી આવે છે.

Explore More

Similar Questions

બે વનસ્પતિઓ $A$ અને $B$ ને અનુક્રમે $H_2O^{18}$ સાથે $CO_2$ અને $H_2O$ સાથે $CO_2^{18}$ આપવામાં આવે છે. પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન નીચેનામાંથી કઈ વનસ્પતિ $O^{18}$ પ્રકારનો ઓક્સિજન મુક્ત કરશે?

પ્રકાશસંશ્લેષણનો જૈવ-રાસાયણિક તબક્કો સૌપ્રથમ ......... દ્વારા શોધવામાં આવ્યો હતો.

જુલિયસ વોન સેક્સના પ્રયોગની સમજૂતી આપો.

અડધા પર્ણના પ્રયોગ (Half-leaf experiment) ની સમજૂતી આપો.

અલગ કરેલા હરિતકણ (chloroplasts) દ્વારા પાણીનું પ્રકાશવિઘટન (photolysis) કોના દ્વારા દર્શાવવામાં આવ્યું હતું?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo